Aile Danışma Merkezi

Ruh Sağlığında insan Hakları Girişimi Derneği Haziran 2007-Ekim 2008 tarihleri arasında, insan Hakları Gündemi Derneği ve Boğaziçi Üniversitesi sosyal Politika Forumu’nun işbirliği ile “Psikiyatrik Teşhis Almış ve Zihinsel Engelli Bireylerin toplumsal Yaşama Tam Katılımına Yönelik Proje” kapsamında gerçekleştirdiği etkinlik sonuçları ve araştırma verilerine dayanarak bir rapor hazırlamıştır. Proje kapsamında, Türkiye’nin Sağlık Bakanlığı’na bağlı bölgesel ruh sağlığı hastaneleri ve bu hastanelere yakın noktalarda yer alan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’na bağlı zihinsel engellilere hizmet veren bakım ve rehabilitasyon merkezleri ziyaret edilmiş; bu kurumlardaki koşullara ilişkin incelemeler yapılmış, kurumda kalan kişilerle ve çalışanlarla görüşmeler yapılmış, etkinlikler gerçekleştirilmiş; ildeki resmi kurum ve sivil toplum temsilcileriyle yuvarlak masa toplantıları gerçekleştirilmiştir.

Ruh Sağlığında insan Hakları Girişimi Derneği (RUSiHAK) Türkiye’de, akıl ve ruh sağlığı alanında insan hakları savunuculuğu yapan ilk sivil toplum kuruluşudur. Çalışma kapsamında insan hakları avukatları, ruh sağlığı uzmanları, sanat eğitmeni ve aktivistlerden oluşan 8 kişilik bir ekip tarafından sırasıyla Manisa, Elazığ, Adıyaman, Adana, Samsun, Ankara ve istanbul’da yer alan 6 büyük ruh sağlığı hastanesi ve 6 bakım ve rehabilitasyon merkezi ziyaret edilmiştir. Söz konusu kurumlardaki tutulma koşulları, fiziksel koşullar, hareket serbestliği, bakım ve tedavi olanakları, bilgilendirme, hasta hakları uygulamaları gibi konular uluslararası insan hakları açısından detaylı olarak incelenmiş ve koşullar belgelenmiştir.

insan hakları izleme çalışmasına ek olarak kurumlarda tedavi görenlerin ve çalışanların sorunlara ilişkin tespitleri ve çözüm önerileri derlenmiştir. Kurumlarda gerçekleştirilen toplantılara 230 kurum sakini ve 88 kurum çalışanı katılmıştır. Ziyaret edilen illerde, ilgili kamu kurumlarının ve sivil toplum temsilcilerinin katılımıyla yuvarlak masa toplantıları düzenlenmiştir. Hizmet alan ve hizmet veren kesimler ilk defa eşit bir platformda bir araya gelerek fikirlerini paylaşmış, çözüm önerileri geliştirmiştir. Yuvarlak masa toplantılarına toplam 200 kişi katılmıştır. Sorunu bizzat yaşayan kişilere yönelik insan hakları eğitimleri düzenlenmiştir. Eğitimlere toplam 100 kişi katıldı. Kurumlara mesleki eğitim etkinliklerine katkı olabilecek bir maddi destekte bulunulmuştur.

Raporun amacı, Türkiye’de ruh sağlığı sorunları yaşayan ve zihinsel engelli bireyler ile yakınlarının içinde bulundukları mevcut koşulları özellikle insan hakları standartları açısından resmetmek; konuyla ilgili hizmet alan ve hizmet veren tüm kesimlerin sorunlara ilişkin fikirlerine ve çözüm önerilerine dayanarak mevcut sistemi iyileştirmede zemin oluşturabilecek bir kaynak metin sağlamaktır.